Nie chcą, ale muszą. Gmina Brańszczyk likwiduje trzy szkoły

To była decyzja odkładana od miesięcy. 23 października radni gminy Brańszczyk rozpoczęli formalny proces likwidacji szkół podstawowych w Knurowcu, Nowych Budach i Turzynie. Uczy się w nich łącznie 119 dzieci. Samorząd tłumaczy decyzję demografią i dramatyczną sytuacją finansową.

Siedem szkół, za dużo jak na możliwości gminy

W całej gminie działa dziś siedem szkół, do których uczęszcza 646 uczniów i 86 dzieci w oddziałach przedszkolnych. W trzech placówkach przeznaczonych do likwidacji jest zaledwie po kilkadziesiąt dzieci: w Turzynie – 47, w Nowych Budach – 39, w Knurowcu – 33.

„Za mało uczniów, za dużo kosztów” – tak w skrócie można podsumować argumentację władz. Wójt i radni podkreślają, że utrzymanie tylu szkół przekracza możliwości budżetu. W 2024 roku gmina dopłaciła do oświaty ponad 10 mln zł, a w tym roku ma to być już 13 mln.

Dla porównania: Gmina wyliczyła, że koszt kształcenia jednego ucznia w najmniejszych szkołach sięga 50 tys. zł rocznie. W największej – w Brańszczyku – tylko 18 tys. zł.

Nie udało się ich uratować

Jeszcze rok temu samorząd próbował uniknąć likwidacji. Rada Gminy zdecydowała, że trzy najmniejsze szkoły przekaże do prowadzenia Społeczno-Oświatowemu Stowarzyszeniu „Edukator” z Łomży. Miało to uratować placówki, odciążyć budżet i zachować naukę na miejscu.

Plan upadł, gdy wszyscy nauczyciele i dyrektorzy odmówili przyjęcia zaproponowanych warunków pracy. Jak ustaliliśmy, chodziło o znacznie niższe wynagrodzenia. Stowarzyszenie wycofało się, tłumacząc, że bez kadry nie jest w stanie prowadzić szkół. „To pierwszy taki przypadek w naszej historii” – podkreślono w piśmie do urzędu.

Czytaj: Co dalej ze szkołami? Gmina mówi o finansowym paraliżu, nauczyciele – o warunkach nie do przyjęcia

Nowe szkoły dla uczniów

Dzieci z likwidowanych placówek mają trafić do większych szkół w Brańszczyku, Porębie i Trzciance. Gmina zapewnia im bezpłatny dowóz i opiekę. – Proponowane rozwiązania nie zakłócą procesu nauczania – uspokaja kierownik referatu edukacji Danuta Koczara.

Radni przyznawali, że zajmują się tematem szkół nie dlatego, że chcą, tylko że muszą "z troski o stabilność finansową gminy i z myślą o tym, aby dzieci miały zapewnione dobre warunki". Paweł Bralewski nie krył, że to trudna decyzja. – Finanse gminy są w złym stanie, a mieszkańcy potrzebują też inwestycji w wodociągi i kanalizację – mówił podczas sesji.

Czytaj też: Woda znów zdatna do picia. Mieszkańcy: „Problemy z wodą są od dawna”

Co z budynkami po szkołach?

Wójt Wiesław Przybylski zapewnia, że budynki nie zostaną puste. W Nowych Budach ma powstać prywatny dom pomocy społecznej, w Knurowcu świetlica wiejska, a dla obiektu w Turzynie „są już pomysły”, choć wójt nie zdradza szczegółów.

Jak dodał, oszczędności nie kończą się na oświacie. „Od dwóch lat tniemy wydatki w różnych obszarach. Obniżyliśmy diety radnych, przeglądamy koszty świetlic, oszczędza nawet urząd” – mówi Przybylski.

Napięcie wokół nagród dla nauczycieli

Podczas tej samej sesji wybuchła dyskusja o nagrodach dla nauczycieli z okazji Dnia Edukacji Narodowej. Radna Joanna Klimek zwróciła uwagę, że nauczyciele z likwidowanych szkół nie dostali żadnych pieniędzy.

Wójt tłumaczył, że środki nie były zaplanowane, bo szkoły miały być już wtedy prowadzone przez stowarzyszenie. – „Nagrody nie są obowiązkowe” – podkreślał.

Nie wszystkich to przekonało. Radni uznali, że można było środki rozdzielić po równo, „żeby nie wyglądało, jakby nauczyciele zostali ukarani”.

Likwidacja formalnie rozpoczęta

Rada Gminy przyjęła trzy uchwały intencyjne. W Knurowcu i Turzynie – większością 12 głosów „za”, w Nowych Budach – dziewięcioma. Widmo likwidacji stało się faktem. Zamknięcie szkół planowane jest na 31 sierpnia 2026 roku. Ostateczna decyzja należy teraz do Kuratorium Oświaty.