Dwa niezwykłe zjawiska jednej nocy. Najpierw zaćmienie Słońca, później „spadające gwiazdy”

Miłośnicy patrzenia w niebo powinni dziś zarezerwować sobie cały wieczór i noc. W środę, 12 sierpnia, czekają nas dwa wyjątkowe zjawiska astronomiczne. Najpierw zobaczymy głębokie częściowe zaćmienie Słońca, a kilka godzin później niebo przejmą Perseidy. Tegoroczne maksimum słynnego roju meteorów zapowiada się wyjątkowo dobrze.

To może być jeden z najciekawszych astronomicznych wieczorów tego lata. Pierwszy spektakl rozpocznie się jeszcze przed zachodem Słońca.

Słońce zmieni się w wąski sierp

12 sierpnia 2026 roku przez część półkuli północnej przejdzie całkowite zaćmienie Słońca. Pas całkowitego zaćmienia ominie jednak Polskę – u nas zjawisko będzie częściowe. I to bardzo głębokie. 

W rejonie Mazowsza początek zjawiska przypadnie około godz. 19.14, a największa faza nastąpi krótko po godz. 20.00. Dla Warszawy maksimum wyliczono na godz. 20.02. Księżyc zasłoni wówczas zdecydowaną większość słonecznej tarczy. 

Dla mieszkańców Wyszkowa i powiatu oznacza to, że warto rozpocząć obserwacje już po godz. 19. Najważniejsze będzie znalezienie miejsca z odsłoniętym widokiem na zachodni horyzont. Słońce podczas najciekawszej części zaćmienia będzie już bardzo nisko, dlatego drzewa, las czy zabudowania mogą skutecznie zepsuć obserwację.

Zaćmienie powstaje, gdy Księżyc znajdzie się pomiędzy Ziemią a Słońcem i zasłoni jego tarczę. Tym razem mieszkańcy Polski zobaczą charakterystyczne „nadgryzione” Słońce, które wraz z postępem zjawiska będzie przypominało coraz węższy sierp.

Uwaga na oczy!

Jest jedna niezwykle ważna zasada: na Słońce podczas zaćmienia nie wolno patrzeć gołym okiem.

Zwykłe okulary przeciwsłoneczne nie wystarczą. Do bezpośredniej obserwacji należy używać specjalnych okularów lub filtrów przeznaczonych do obserwacji Słońca. Patrzenie bez odpowiedniej ochrony może doprowadzić do trwałego uszkodzenia wzroku.

A później warto zostać pod gołym niebem

Kiedy Słońce zniknie już za horyzontem, astronomiczny wieczór wcale się nie skończy. Wręcz przeciwnie.

W nocy z 12 na 13 sierpnia przypada maksimum Perseidów, czyli jednego z najbardziej znanych i widowiskowych rojów meteorów. To właśnie wtedy na niebie możemy obserwować popularnie nazywane „spadające gwiazdy”. Perseidy są drobinami materii pozostawionymi przez kometę 109P/Swift-Tuttle, które wpadając w ziemską atmosferę z ogromną prędkością, pozostawiają jasne smugi.

I jest jeszcze jedna bardzo dobra wiadomość. W tym roku maksimum Perseidów wypada podczas nowiu Księżyca. Nie będzie więc jasnego blasku Księżyca, który w wielu latach utrudnia obserwacje słabszych meteorów. Warunki pod tym względem będą niemal idealne.

W ciemnym miejscu, daleko od miejskich latarni, można liczyć na kilkadziesiąt meteorów w ciągu godziny, a w idealnych warunkach ich liczba może być jeszcze większa. Najlepsze obserwacje przypadają na późne godziny nocne i czas po północy. 

Do oglądania Perseidów nie potrzeba żadnego sprzętu. Teleskop czy lornetka mogą wręcz przeszkadzać, ponieważ ograniczają pole widzenia. Najlepiej znaleźć możliwie ciemne miejsce, z dala od ulicznych świateł, położyć się na kocu lub leżaku i dać oczom około 20–30 minut na przyzwyczajenie się do ciemności. 

Najpierw zachód, potem całe niebo

Plan na dzisiejszy wieczór może być więc wyjątkowo prosty: około godz. 19 spojrzeć – koniecznie przez odpowiedni filtr – w kierunku zachodniego horyzontu i obserwować zaćmienie Słońca. Później zrobić sobie przerwę, a gdy zapadnie prawdziwa ciemność, wrócić pod gołe niebo i wypatrywać Perseidów.

Jeżeli tylko pogoda nie pokrzyżuje planów, mieszkańcy Wyszkowa i okolic mogą mieć przed sobą naprawdę niezwykły wieczór i noc.

A jeśli uda Wam się sfotografować zaćmienie albo złapać w kadrze Perseida – koniecznie pochwalcie się zdjęciami!